Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama

Kıdem ve İhbar Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışmış bir işçinin, kanunda sayılan haklı sebeplerden biriyle işten ayrılması durumunda işveren tarafından ödenen tazminattır. İhbar tazminatı ise iş sözleşmesini fesheden tarafın, karşı tarafa önceden haber vermeden (ihbar süresi tanımadan) fesih yapması durumunda ödenen tazminattır. İkisi farklı şartlara bağlıdır ve genellikle birlikte gündeme gelir.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem Tazminatı = (Brüt Aylık Ücret, tavanla sınırlı) ÷ 365 × Toplam Çalışma Günü

Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret (yani 1 aylık brüt maaş) kadar tazminat öder. Kısmi yıllar gün bazında orantılanır. Formülün gün bazlı hali, yıl/ay/gün olarak ayrı ayrı hesaplamaktan daha hassastır ve yuvarlama farkı içermez.

Şart: Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl (365 gün) çalışılmış olması gerekir. Bu süreden kısa çalışmalarda kıdem tazminatı hakkı doğmaz.

Kıdem Tazminatı Tavanı

Kıdem tazminatına esas alınan brüt ücret, devlet tarafından her yıl iki kez güncellenen bir tavan tutarını aşamaz. Brüt maaşınız tavanın üzerindeyse, hesaplamada tavan tutarı kullanılır.

Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın memur maaş katsayılarına ilişkin genelgeleri.

Kıdem Tazminatından Hangi Kesintiler Yapılır?

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca damga vergisi kesilir. Bu yüzden brüt tutar ile net tutar arasındaki fark oldukça küçüktür.

İhbar Süresi Nasıl Belirlenir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesine göre, çalışma süresine bağlı olarak kanuni ihbar süresi kademeli artar:

İhbar süresine uyulmadan yapılan fesihlerde, bu süreye karşılık gelen ücret ihbar tazminatı olarak ödenir.

İhbar Tazminatından Hangi Kesintiler Yapılır?

İhbar tazminatı, ücret gibi muamele görür: gelir vergisine ve damga vergisine tabidir, ancak SGK primine tabi değildir.

Örnek Hesaplama

Senaryo: 5 yıl 3 ay 8 gün çalışmış, brüt aylık maaşı 60.000 TL olan, 2026'nın ilk yarısında işten ayrılan bir çalışan.

Sıkça Sorulan Sorular

Herkes kıdem tazminatı alabilir mi? Hayır. En az 1 yıl çalışmış olmak gerekir; ayrıca işten ayrılış şeklinin kanunda sayılan haklı sebeplerden biri olması gerekir (işveren feshi, haklı nedenle istifa, emeklilik, askerlik, evlilik nedeniyle kadın işçinin ayrılması gibi). Sadece istifa eden bir çalışan genellikle kıdem tazminatı alamaz.

İhbar tazminatını kim öder? İhbar süresine uymadan fesih yapan taraf öder. İşveren, çalışana önceden haber vermeden işten çıkarırsa ihbar tazminatı öder. İşçi de aynı şekilde ihbar süresine uymadan istifa ederse işverene ihbar tazminatı ödeyebilir.

Kıdem tazminatı tavanı neden 6 ayda bir değişiyor? Tavan, en yüksek devlet memuruna ödenen emekli ikramiyesine bağlıdır. Memur maaş katsayıları her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellendiği için tazminat tavanı da bu tarihlerde değişir.

Gelir vergisi matrahını neden soruyorsunuz? Gelir vergisi kümülatif çalışır: yıl başından beri kazandığınız toplam matrah hangi dilimdeyse, ihbar tazminatınızın vergisi de o dilimden başlar. Bu tutarı bilmiyorsanız alan boş bırakılabilir; bu durumda hesaplama en düşük dilimden (%15) başlar ve yılın ilerleyen aylarında gerçek kesinti bu tahminden yüksek çıkabilir.

"Giydirilmiş ücret" nedir, bu hesaplamaya dahil mi? Giydirilmiş ücret; brüt maaşa ek olarak yol, yemek, ikramiye, prim gibi süreklilik arz eden yan hakların eklenmiş halidir ve gerçek kıdem tazminatı hesabında esas alınır. Bu araç yalnızca temel brüt maaşı kullanır; yan haklarınız varsa gerçek tutar burada hesaplanandan yüksek çıkabilir.